Een bipolaire stoornis, wat is dat?

Zoals ik al schreef, ben ik recent ook gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis, type 2. Maar wat is dit eigenlijk voor een ziektebeeld? Ik zal het proberen uit te leggen.

 

In de volksmond wordt een bipolaire stoornis ook nog wel manisch-depressief genoemd. Vanwege het onderscheid tussen verschillende typen, wordt deze benaming niet meer gebruikt.

 

Een “gewone” depressie wordt door de artsen ook wel een unipolaire depressie genoemd. Dit betekend dat de stemming slechts een kant op schiet, namelijk naar het depressieve. Ofwel, er is 1 pool. Een bipolaire stoornis kenmerkt zich doordat de stemming twee kanten uit gaat, de 2 polen. De stemming kan zowel depressief als euforisch zijn. Dit euforische kan dan manisch, of iets minder heftig hypomanisch, genoemd worden. Daarbij bestaan er ook nog weer gemengde fases waarin van beide polen symptomen aanwezig zijn.

 

 

Je hebt twee typen die duidelijk zijn, type 1 en type 2. Ik zal hieronder de criteria van beide typen uitschrijven. Daarbij zijn er nog een aantal meer typen te omschrijven, maar die komen allemaal minder vaak voor en zijn minder bekend.

 

– Iemand met een bipolaire type 1 stoornis heeft last van manische episodes, en daarnaast mogelijk ook van hypomane, depressieve en gemengde episodes. Wanneer iemand één manische episode heeft gehad kan de bipolaire type 1 stoornis gesteld worden.

 

– Iemand met een bipolaire type 2 stoornis heeft last van depressieve en hypomane episodes maar maakt geen manische of gemengde episodes mee. De diagnose kan worden gesteld na één hypomane en één of meer depressieve episodes.

 

– De cyclothyme stoornis ontstaat meestal in de jeugd of adolescentie. Mensen hebben last van hypomane episodes en episodes met licht depressieve symptomen. Wel zijn de symptomen minder ernstig dan bij mensen met een manische, gemengde of een depressieve episode. Tussen twee episodes hebben mensen met deze aandoening geen problemen in het dagelijks functioneren, maar deze periode duurt vaak kort.

 

– Bipolaire-stemmingsstoornis door een middel/medicatie: deze diagnose wordt gesteld wanneer de bipolaire stemmingsproblemen veroorzaakt worden door een middel of medicatie. Hierbij dienen de bipolaire stemmingsproblemen níet beter verklaard te kunnen worden door een ander type bipolaire stoornis. Ook dienen de bipolaire stemmingsproblemen niet uitsluitend op te treden tijdens het beloop van een delier.

 

– Bipolaire-stemmingsstoornis door een somatische aandoening: deze diagnose wordt gesteld bij bipolaire stemmingsproblemen die veroorzaakt worden door een somatische aandoening. Hierbij dienen de bipolaire stemmingsproblemen níet beter verklaard te kunnen worden door een andere psychische aandoening.

 

Kenmerken van een manische episode

Een manische episode is een duidelijk herkenbare periode met een voortdurend verhoogde of prikkelbare stemming. Deze periode houdt minstens een week aan (of elke duur in het geval ziekenhuisopname noodzakelijk is).

 

In hun manische periode vertonen mensen minstens drie van de volgende verschijnselen:
– De persoon heeft opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën;
– De persoon heeft een afgenomen behoefte aan slaap (bijvoorbeeld: voelt zich uitgerust na slechts drie uur slaap);
– De persoon is spraakzamer dan gebruikelijk of heeft drang om te spreken;
– De persoon ervaart drukke, jagende gedachten;
– De persoon is makkelijker afgeleid dan gewoonlijk;
– De persoon onderneemt meer doelgerichte activiteiten (dit kan zowel sociaal, op het werk of op school, of seksueel zijn) of psychomotorische agitatie (lichamelijke rusteloosheid; iemand beweegt meer en onrustiger).
– De persoon houdt zich overmatig bezig met aangename activiteiten waarbij een grote kans bestaat op pijnlijke gevolgen (bijvoorbeeld ongeremd koopwoede, seksuele indiscreties, of zakelijk onverstandige investeringen).

 

Een manische periode zorgt verder voor één of meer van de volgende zaken:
– Duidelijke beperkingen op het gebied van werk, normale sociale activiteiten of relaties met anderen;
– De manische periode maakt ziekenhuisopname noodzakelijk om schade voor zichzelf of anderen te voorkomen;
– Er is sprake van psychotische kenmerken.

 

Kenmerken van een hypomane episode

Iemand die een hypomane episode doormaakt, maakt net als iemand in een manische episode, een duidelijk herkenbare periode door met een voortdurend verhoogde of prikkelbare stemming. Bij een hypomane periode houdt deze minstens vier dagen aan.

 

Anders dan bij een manische episode, is een hypomane episode niet ernstig genoeg om duidelijke beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren te veroorzaken. Ook is ziekenhuisopname niet noodzakelijk, en zijn er geen psychotische verschijnselen.

 

Een hypomane episode is minder extreem dan een manische episode, maar gaat wel samen met een duidelijke verandering in het gedrag van de persoon. Dit gedrag is niet karakteristiek voor hem of haar (wanneer hij of zij geen last heeft van de episode)

 

In een hypomane periode vertonen mensen minstens drie van de volgende verschijnselen:
– De persoon heeft opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën;
– De persoon heeft een afgenomen behoefte aan slaap (bijvoorbeeld: voelt zich uitgerust na slechts drie uur slaap);
– De persoon is spraakzamer dan gebruikelijk of heeft drang om te spreken;
– De persoon ervaart drukke, jagende gedachten;
– De persoon is makkelijker afgeleid dan gewoonlijk;
– De persoon onderneemt meer doelgerichte activiteiten (dit kan zowel sociaal, op het werk of op school, of seksueel zijn) of psychomotorische agitatie (lichamelijke rusteloosheid; iemand beweegt meer en onrustiger).
– De persoon houdt zich overmatig bezig met aangename activiteiten waarbij een grote kans bestaat op pijnlijke gevolgen (bijvoorbeeld ongeremd koopwoede, seksuele indiscreties, of zakelijk onverstandige investeringen).

 

Kenmerken van een depressieve periode

In hun depressieve periode vertonen mensen vaak meerdere van de volgende verschijnselen:
– Ze zijn erg besluiteloos.
– Ze zijn dodelijk vermoeid.
– Ze voelen zich niets waard.
– Ze hebben geen enkele belangstelling meer voor anderen, voor hobby’s of voor de gewone dingen van het leven.
– Ze hebben problemen met concentratie.
– Ze krijgen lichamelijke klachten.
– Ze hebben gebrek aan eetlust.
– Ze hebben slaapproblemen.
– Soms hebben ze de wens om dood te zijn.

 

Gemengde episode

Wanneer iemand een gemengde episode doormaakt, heeft iemand dagelijks last van symptomen die horen bij zowel een manische als een depressieve episode. Deze symptomen duren minstens een week.

(De bovenstaande informatie komt van Fonds Psychische Gezondheid)

 

Ik heb dus type 2, wat betekent dat mijn “pieken” niet zo heftig zijn dat ik de realiteit verlies. Het gevaar bij mij zit hem in het feit dat ik tijdens die fase niet meer bewust ben van mijn autisme. Ik zoek meer prikkels op, houd me niet aan de rustmomenten, doe dingen chaotisch en draaf helemaal door. Hierdoor wordt het binnen een week of twee toch allemaal teveel en is de kans groot dat ik terug zak in een sombere stemming of in het extreemste geval een nieuwe depressie.

 

In een ander artikel zal ik nog schrijven over de behandeling van een bipolaire stoornis. Want ja, met de juiste behandeling, kunnen mensen er prima mee leven!